niedziela, 23 listopada 2025, godzina 18:00
Młyny Rothera, ul. Mennica 10, 85-112 Bydgoszcz
O KONCERCIE
Co jest esencją programu Szaleństwo powtórzeń? Co łączy La follię z piosenką Une jeune fillette? Otóż ich niezwykła, wręcz viralowa popularność. Czym były dla ludzi siedemnastego i osiemnastego stulecia owe arie oraz melodie z nieskończoną liczbą wariacji? Tym samym, czym dla nas What a wonderful world Louisa Armstronga, I will always love you Whitney Houston, Summertime zaśpiewane chrapliwym głosem Janis Joplin, nieco wcześniej uwodzące Ich bin von Kopf bis Fuss auf Liebe eingestellt Marleny Dietrich, nonszalanckie Non, je ne regrette rien Edith Piaf, a na rodzimym gruncie Niech żyje bal czy Dziwny jest ten świat.
więcej
Prosta piosenka Flow my tears autorstwa Johna Dowlanda pochodząca z przełomu XVI i XVII wieku, znana także pod nazwą Lacrimae Antique, doczekała się wielu wersji na różne instrumenty – sięgnął po nią nawet Sting, już w naszym stuleciu na nowo upowszechniając utwór swojego rodaka. Muzycy {oh!} kameralnie wykonają go w ornamentacji siedemnastowiecznej, a więc pierwotnej. Jak bardzo Flow my tears stało się wówczas popularne? Wręcz niebywale, a z całą pewnością przyczynił się do tego fakt, że Dowland nie dbał wcale o prawa autorskie – tego pojęcia zresztą jeszcze wówczas nie było. Pierwsze próby zabezpieczenia interesów twórców i nałożenia tym samym ograniczeń na działalność artystów napotykamy w Londynie i to za sprawą Händla. Do tego momentu sława była istotniejsza niż pieniądze i najpiękniejsze kompozycje łatwiej zyskiwały nowe interpretacje, które pojawiały się czasem na całym kontynencie.
Formułą umożliwiającą prezentację ujmującej melodii przy ekspozycji popisu wykonawcy są wariacje. Niektóre bywają tak dalekie od oryginału, że tylko nazwa przypomina o pokrewieństwie. Tak jest w przypadku francuskiej piosenki Une jeune filette. Tekstem i tonacją molową jest ona powiązana również z sonatami wykorzystującymi powszechnie znaną La Monicę. Inne tempo, inny wyraz i emocje kompozycji o niezgadzającej się na zamknięcie w zakonie młodej dziewczyny sugerują, że nie tylko chwytliwa melodia, ale również tematyka były istotnymi elementami ułatwiającymi popularyzację dzieła.
The Duke of Norfolk to błyskotliwa, wartko płynąca piosenka nasycona okazjami do popisów i zaimponowania publiczności szybką grą (to zawsze w cenie) – ponadto podejmowana w niej tematyka miłości jest aktualna w każdym stuleciu. The Lass of Patie’s Mill – by wyjaśnić za tekstem narrację: wesoła i piękna młynareczka skradła serce wcale nie tak niedoświadczonego adoratora, którego zdobyła „gołą głową” (rozwianym włosem?) i lubieżnością w oczach – to przecież najbardziej aktualne narzekania, jakie i dziś można usłyszeć w całej literaturze muzycznej! To właśnie esencja dzisiejszego koncertu. Poznając, co grało w sercu i duszy człowieka ery baroku, odkryjemy, na ile to wciąż rezonuje w nas.
PROGRAM
P. Gautier — IX Suita c-moll ze zbioru Symphonies divisées par suites de tons (Marsylia, 1707)
N. Matteis Jr — Fantasia c-moll: Con discretione na skrzypce solo
J. Marchand — Chacconne z VI Suity F-dur ze zbioru Suite de pièces (Paryż, 1707)
The Duke of Norfolk — wariacje ze zbioru The Division Violin Johna Playforda (Londyn, 1684)
J. Dowland — Flow My Tears (Londyn, 1600)
J. Schop — Lachrimae Pavaen na skrzypce i b.c.
The Lass of Paty’s Mill — wariacje na temat szkockiej melodii
Une jeune fillette — wariacje na temat francuskiej piosenki
Ph.F. Böddecker — Sonata sopra „La Monica” na głos basowy i b.c. (Strasburg, 1651)
B. Marini — Trio sonata sopra „La Monica” op. 8 nr 45 (Wenecja, 1629)
A. Vivaldi — XII Sonata d-moll „La follia” op. 1, RV 63
Organizator zastrzega sobie prawo do zmiany programu.
WYKONAWCY
{oh!} Essence
Martyna Pastuszka — skrzypce, kierownictwo artystyczne
Michaela Koudelková — flety
Anna Firlus — klawesyn
Tomasz Pokrzywiński — wiolonczela
Hugo Miguel de Rodas Sánchez — lutnia, teorba, gitara
{oh!} Orkiestra
została założona w 2012 roku szybko zyskując miano najlepszej orkiestry specjalizującej się w wykonawstwie historycznym w Polsce. Zespół koncertował w najważniejszych salach koncertowych, takich jak Wigmore Hall, Theater an der Wien, Tchaikovsky Concert Hall w Moskwie, Auditorium de l’Opéra de Dijon, oraz na festiwalach takich jak Bayreuth Baroque Opera Festival, Bachfest Leipzig, Händel-Festspiele w Halle, Tage Alter Musik Regensburg i Musikfestspiele Potsdam Sanssouci.
{oh!} Orkiestra wydała czternaście albumów CD z muzyką instrumentalną i operową różnych epok. Zespół nieustannie odkrywa zapomniany barokowy repertuar operowy wskrzeszając między innymi dzieła takie jak Alessandro nell’Indie Leonarda Vinci, Gismondo re di Polonia Leonarda Vinci i Il Venceslao Antonio Caldary. Rok 2022 przyniósł orkiestrze owocną współpracę z festiwalem Misteria Paschalia. {oh!} Orkiestra została zaproszona jako zespół rezydent wraz z Martyną Pastuszką jako Dyrektorem Artystycznym. Orkiestra była również zespołem rezydentem Festiwalu Opery Barokowej w Bayreuth w 2022 roku. Od 2018 roku orkiestra regularnie współpracuje z Narodowym Instytutem Fryderyka Chopina. Dzięki tej współpracy {oh!} Orkiestra otrzymała od Instytutu zaproszenie do nagrania kompletu symfonii Mozarta, a także dzieł muzyki polskiego romantyzmu.
Te same cechy, którymi {oh!} Orkiestra promieniuje na koncertach: witalność rytmiczność, wyrafinowanie frazowania, indywidualizm ale i pełnej taneczności współodczuwanie muzyki odnajdą Państwo w formacji mniejszej, intymnej, niemalże ‘kieszonkowej’. Proponujemy prawdziwą esencję {oh!} – od dwóch muzyków rozmawiających ze sobą po kilkuosobowy ansambl prowadzący konwersacje złożone i barwne. Kameralne programy: te zarejestrowane na płytach CD oraz zupełnie nowe propozycje repertuarowe, zdecydowaliśmy się zawrzeć w nowej przestrzeni i pod nową nazwą – {oh!} Essence.
Martyna Pastuszka
skrzypaczka, koncertmistrz, kierownik artystyczny {oh!} Orkiestry
Martyna Pastuszka urodziła się na Śląsku. Na przestrzeni lat, występując w całej Europie jako solista, koncertmistrz, kameralista i lider orkiestry, stała się jednym z najbardziej nieszablonowych muzyków swojego pokolenia.
Od 2022 współpracuje jako koncertmistrz z Ensemble Pygmalion Raphaëla Pichon i od 2023 Utopia Orchestra Teodora Currentzisa.
Oraz pojawia się na tej samej pozycji w zespołach takich jak Utopia Teodora Currentzisa, Le Concert de la Loge i Capellą Cracoviensis, jako solistka z Concerto Copenhagen, Le Parlement de Musique i Orkiestrą Kameralną Aukso. Jako lider artystyczny i dyrygent Martyna Pastuszka była zapraszana do prowadzenia wielu zespołów, w tym Klaipeda Chamber Orchestra, Orkiestry Iuventus i Polskiej Opery Kameralnej.
W 2012 roku Martyna Pastuszka założyła zespół {oh!} Orkiestra specjalizujący się w wykonawstwie historycznym, z którym regularnie występuje na renomowanych festiwalach i w największych salach koncertowych. Istotnym aspektem działalności artystycznej {oh!} Orkiestry jest repertuar operowy i oratoryjny. Martyna Pastuszka jako dyrektor artystyczny zespołu wskrzesiła wiele zapomnianych dzieł epoki baroku. Wiele utworów pojawiło się estradzie po raz pierwszy od setek lat, np. Didone abbandonata Domenico Sarriego, Arminio Johanna Adolfa Hassego, Alessandro nell’Indie i Gismondo, re di Polonia Leonarda Vinci, Il Venceslao Antonio Cadary i oratorium Die Jünger zu Emaus Jakoba Schubacka.
Martyna została dyrektorem artystycznym edycji 2022 Festiwalu Misteria Paschalia w Krakowie. Konstruując repertuar całego festiwalu poprowadziła dwa koncerty oratoryjne {oh!} Orkiestry. We wrześniu 2022 roku Martyna wraz z {oh!} Orkiestrą jako zespołem rezydentem powróciła na Bayreuth Baroque Opera Festival, by poprowadzić nową produkcję operową Alessandro nell’Indie Leonarda Vinci, a także koncertową wersję Il Nascimento dell’Aurora Tomaso Albinoniego.
W 2023 Martyna Pastuszka otrzymała prestiżową nagrodę Koryfeusz Muzyki Polskiej w kategorii osobowość roku. Do tej pory Martyna Pastuszka wzięła udział w imponującej liczbie ponad 60 nagrań płytowych. Jej ostatnie nagrania były nominowane do wielu prestiżowych nagród, w tym do Fryderyka, ICMA, Koryfeusza oraz Paszportu Polityki w kategorii „osobowość roku”. W 2021 roku była nominowana do nagrody OPUS Klassik w kategorii „dyrygent roku” za nagranie Gismondo, re di Polonia Leonarda Vinci.
W 2021 roku TVP „Kultura” zarejestrowała dokument o Martynie Pastuszce i {oh!} Orkiestrze pt. „Nie jestem maestro”.
Od 2007 roku oprócz działalności koncertowej Martyna Pastuszka prowadzi klasę skrzypiec barokowych w Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach.